Bezglutenowa dieta – z czym się wiąże i jak ją stosować

Bezglutenowa dieta polega na eliminacji z menu glutenu. W stosowaniu jest dość trudna, a to za sprawą tego, że nie wystarczy wyeliminować z jadłospisu oczywistych produktów, o których wiadomo, że zawierają gluten. Przy tej okazji należy uważać także na szereg innych produktów (a nie jest ich mało), w których gluten został ukryty.

Bezglutenowa dieta zakłada całkowite wyeliminowanie z menu składnika, jakim jest gluten. Jest to jedyna i podstawowa zasada, która jednak powinna być bezwzględnie przestrzegana. W przeciwieństwie bowiem do innych diet, które bardzo często narzucane są przez przechodzące na nie osoby z własnej woli, bezglutenowa dieta najczęściej wprowadzona jest jako odpowiedź na jednostki chorobowe, o których będzie poniżej.

Czym jest gluten?

Gluten jest mieszaniną białek pochodzenia roślinnego, które znaleźć można w niektórych zbożach. Wśród nich należy wymienić: pszenicę, żyto, pszenżyto, orkisz i jęczmień. Niekiedy bezglutenowa dieta zakłada też eliminację z jadłospisu owsa, z uwagi na to, że jego uprawy często zanieczyszczone są zbożami zawierającymi gluten.

Bezglutenowa dieta – kto ją stosuje?

 Bezglutenowa dieta najczęściej wprowadzana jest przez osoby, które mają alergię pokarmową na ten składnik lub cierpią na celiakię. Choć w obu jednostkach chorobowych podstawą postępowania jest eliminacja z diety glutenu i obie mieszczą się w ogólnie rozumianym pojęciu nietolerancji pokarmowych, w rzeczywistości są to dwa odrębne schorzenia, których nie należy mylić. Celiakia, w przeciwieństwie do alergii na gluten nie jest alergią, ale poważną chorobą o podłożu autoimmunologicznym. W przypadku celiakii bezglutenowa dieta musi być stosowana do końca życia, w przypadku alergii na gluten możliwe jest, że jej objawy zmniejszą się lub całkowicie ustąpią, dzięki czemu możliwe będzie zrezygnowanie z diety eliminacyjnej. Stosowanie diety eliminującej gluten konieczne jest także w przypadku niektórych osób chorujących na chorobę Hashimoto (choroba tarczycy o podłożu autoimmunologicznym).

Choroby o podłożu autoimmunologicznym charakteryzują się tym, że osoby, które na nie cierpią, przez całe swoje życie narażone są wystąpienie kolejnych chorób z tej grupy. I tak na przykład cierpiący na cukrzycę typu 1 są w grupie ryzyka wystąpienia celiakii. Szacuje się, że celiakia może się pojawić nawet u 10 % chorych na cukrzycę.

Jednak dieta bezglutenowa jest stosowana nie tylko przez osoby, które muszą eliminować z jadłospisu gluten, ze względu na chorobę. W mediach mówiło się o tej diecie ostatnio tak dużo, że obecnie można zauważyć trend, by w ogóle unikać glutenu. Warto jednak zaznaczyć, że nie zawsze jest to postępowanie prawidłowe. Gluten może szkodzić jedynie w przypadku wystąpienia choroby. U osób całkowicie zdrowych przejście na dietę eliminacyjną może przynieść więcej szkody niż pożytku. Niezwykle ważne jest,  by przy eliminacji z jadłospisu jakichkolwiek składników pokarmowych, niezależnie od tego, czy będzie to bezglutenowa dieta, czy też inna, skonsultować ten fakt z lekarzem.